Taal bewaart én vernieuwt: waarom taalbeheersing ertoe doet
TH&MA 2026-4 stelt een vraag die met elke nieuwe PISA-meting en elk AI-gegenereerd verslag urgenter wordt: wat gebeurt er met kennis, denken en kansengelijkheid als de taalbasis van studenten afbrokkelt? Onder redactionele leiding van hoofdredacteur Dirk Franco benadert dit themanummer taal niet als bijkomstigheid, maar als fundamentele voorwaarde voor leren. Met bijdragen van onder meer Ann Knaepen, Erik Moonen, Godelieve Laureys, Öznur Karaca, Janneke Kelter, Machteld de Jong, Catherine van Beuningen en Ron Bormans komen thema’s samen als dalende leesvaardigheid, de spanning tussen Engels en Nederlands, schrijfdurf in tijden van AI, taalbewust onderwijs als opdracht voor het management en meertaligheid als kennisbron. Dit nummer biedt bestuurders, beleidsmakers en docenten in het hoger onderwijs concrete handvatten om taalbeleid van papieren ambitie naar duurzame praktijk te brengen.
TH&MA informeert managers, bestuurders en leidinggevenden aan universiteiten en hogescholen in zowel Vlaanderen als Nederland over de laatste trends in het hoger onderwijs.
Indien u op de hoogte wilt blijven van alle ontwikkelingen binnen uw vakgebied, dan is een abonnement op TH&MA onmisbaar.
Thema
Op de redactievergadering van eind vorig jaar kwam ‘taal’ al snel op de radar als onderwerp om een editie van Th&ma aan te wijden. Velen zijn inderdaad ongerust omdat allerlei studies en enquêtes laten zien dat er een ‘probleem’ is met de taal. Zo blijkt uit de begin september gepresenteerde PISA...
In de ruim vier decennia dat Ann Knaepen werkzaam was in het taalonderwijs, heeft ze de kennis van de moedertaal bij jongeren flink achteruit zien gaan. Maar, schrijft ze, misschien is het nog niet te laat om het tij te keren. Geef leerlingen daarom terug wat we ze hebben ontnomen: duidelijk en g...
Lange tijd leek het vanzelfsprekend om te verwachten dat achttienjarige schoolverlaters redelijk goede lezers zouden zijn. Dat blijkt de laatste jaren niet meer het geval – leesvaardigheidsonderzoeken laten zorgwekkende resultaten zien. Hoe gaat het hoger onderwijs met die veranderende situatie o...
Als mensen niet in hun moedertaal communiceren, gaat een deel van de inhoud verloren, zo toont onderzoek aan. Onderwijs in een vreemde taal vormt dan ook een uitdaging voor alle betrokkenen. Om het toch een meerwaarde te laten zijn, moeten instellingen een weloverwogen en inhoudelijk gefundeerd b...
Een student die het formuleren van een tekst aan een taalmodel overlaat, besteedt meer uit dan het schrijven alleen: ook een deel van het creatieve denkwerk verdwijnt dan uit het leerproces. En toch, schrijft Öznur Karaca, is het tijd dat het hoger onderwijs AI-gebruik bespreekbaar maakt en erken...
Wie gaat studeren, zal het academisch taalregister snel moeten (leren) beheersen. De Vrije Universiteit Brussel heeft hiervoor een uitgebreid ondersteuningsaanbod ontwikkeld. Maar de praktijk laat zien dat er spanning kan zitten tussen wat de instelling en de opleiding beogen en wat zich uiteinde...
Een instelling die taalvaardigheidsontwikkeling als onderdeel van goed onderwijs ziet, dient daar ook organisatorisch naar te handelen. De uitgangspunten moeten doorwerken in curriculum, toetsing en onderwijspraktijk. Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak, en daarbij is de rol van leidinggevenden...
Taalontwikkeling is een gedeelde verantwoordelijkheid van instelling, docent en student. Voor de juiste aanpak gelden drie randvoorwaarden: een structureel verankerd beleid, taalontwikkelende didactiek en een ondersteunend leerklimaat. Zo benader je taal niet als een potentieel tekort, maar als e...
Meer van Instondo voor de onderwijsprofessional
Blijf leren, blijf ontwikkelen
TH&MA voor Hoger Onderwijs wordt uitgegeven door Instondo. Wist je dat deze uitgever hét kennisplatform is voor de onderwijsprofessional? We geven niet alleen vakbladen uit, maar verzorgen ook vakliteratuur in de vorm van boeken, organiseren congressen en verzorgen opleidingen.
Zo blijf je op de hoogte van ontwikkelingen binnen jouw vakgebied!